Công nghệ tiết kiệm năng lượng

Wednesday, February 16, 2005

Nhà sinh thái: Vừa nhìn đã mê!

Đối với Julie Starsmore, một nữ y tá đã 30 tuổi, đấy chính là tình yêu sét đánh.Chị vừa kể lại vừa cười: "Chúng tôi đang lái xe qua công trường xây dựng thì chồng tôi muốn ngắm nhìn một lúc.Vừa nhìn thấy căn hộ, tôi đã thấy yêu ngay.Đấy là vụ mua bán bốc đồng lớn nhất đời tôi".

Tình yêu sét đánh với "nhà sinh thái"

Toàn cảnh khu nhà sinh thái BedZED.

Lúc đấy, Julie và Rob - chồng cô đang sống tại ngoại ô London và không hề có ý định rời khỏi căn hộ của mình. Nhưng tất cả đã thay đổi sau khi họ viếng thăm khu BedZED - mẫu làng sinh thái kiểu mới mang lại cho chủ nhân một đời sống cao và giảm bớt những tác động đối với môi trường Trái đất.

Julie kể: "Tôi yêu không gian, lượng ánh sáng trong ngôi nhà, yêu dáng vẻ của nó. Tôi không hiểu gì về khái niệm BedZED cả, thậm chí tôi còn không nhận ra rằng ngôi nhà không có hệ thống sưởi ấm trung tâm. Chúng tôi thực sự ngạc nhiên khi nhận được tờ hóa đơn thanh toán tiền điện đầu tiên." Là sinh viên kiến trúc, Rob quen hơn với mẫu kiến trúc bền vững. Trước khi đến đây, anh đã biết đôi chút về BedZED. Anh tâm sự: "Tuy vậy, tôi thực sự cảm thấy ấn tượng với chất lượng không gian sống và thẩm mỹ."

Có vẻ như hơi lạ khi cư dân của những ngôi nhà bền vững đầu tiên ở Anh quan tâm nhiều hơn về bề ngoài ngôi nhà hơn là những lợi ích môi trường mà nó mang lại. Nhưng trên thực tế, các tác giả của BedZED lại cực kỳ coi trọng vấn đề sức hấp dẫn và chất lượng cuộc sống do loại nhà này mang lại. Pooran Desai, giám đốc Tập đoàn Phát triển BioRegional, đối tác của BedZED, cho biết: "Thông thường, lựa chọn những yếu tố ít có lợi cho môi trường dễ hơn nhiều. Chẳng hạn, anh cần phải cố gắng mới tìm ra được những vật dụng tiết kiệm điện năng để bớt tiền điện nhưng giá của chúng lại thường rất cao. Bên cạnh đấy, chúng lại không có nhiều lựa chọn - thông thường, vật dụng có lợi cho môi trường nhất lại không phải là những vật dụng bắt mắt nhất."

Jean-Paul Jeanrenaud, thành viên của Quỹ Quốc tế Vì Thiên nhiên (WWF), tỏ ý tán thành: "Các tổ chức môi trường thường mang lại cho mọi người những lựa chọn không được hấp dẫn cho lắm, đại loại như là lời khuyên "hãy tắt lò sưởi đi và mặc áo khoác vào", "hãy đi xe đạp thay cho ô-tô", và "hãy tự mình trồng rau". Điều này chỉ phát huy tác dụng được với một số người, nhưng với đa số thì rất khó thực hiện hoặc không thể thực hiện được."

Từ những hóa đơn "dễ thương"

Steve rạng rỡ trước căn nhà sinh thái của mình.

Vì vậy, khi Pooran bắt tay vào triển khai chương trình phát triển BedZED, yếu tố quan trọng nhất là làm thế nào để thiết kế và xây dựng nhà ở và văn phòng hấp dẫn, giá cả phải chăng, tạo điều kiện cho người mua có thể sống và làm việc một cách bền vững. Ý tưởng này đã giúp Dự án thu hút được nhiều hỗ trợ về mặt tài chính từ các tổ chức khác nhau, trong đó có WWF. Chương trình thân thiện với môi trường bắt đầu từ vật liệu xây dựng. Nhà ở và văn phòng được xây dựng bằng thép tái chế, gỗ từ các khu rừng quản lý chặt chẽ do Hội đồng Quản lý Rừng (FSC) chứng nhận. Hầu hết các vật liệu xây dựng đều được lấy cách công trường tối đa là 60km, giúp giảm thiểu ô nhiễm và tác hại với môi trường nhờ rút ngắn quãng đường chuyên chở.

Ngoài ra, nhà ở còn được thiết kế sao cho tiết kiệm năng lượng đến mức tối đa. Nhà được cách ly tốt, có cửa sổ và phòng kính lớn hướng về phía Nam để thu thật nhiều ánh sáng mặt trời, giảm nhu cầu dùng ánh sáng và nhiệt độ sưởi ấm nhân tạo, còn văn phòng thì lại hướng về phía Bắc để giảm bớt nhu cầu sử dụng điều hòa nhiệt độ nhằm giữ cho trang thiết bị bên trong được mát. Tất cả đều được lắp tủ lạnh, bếp lò và các thiết bị điện tiết kiệm năng lượng. Pin mặt trời và nhà máy điện - nhiệt kết hợp sẽ cung cấp nước nóng và điện năng cho các căn nhà.

Kết quả theo dõi cho thấy hệ thống nhiệt giảm 90%, đồng thời lượng điện tiêu thụ giảm 25% so với các căn nhà thông thường. Dự án BedZED không sử dụng nhiên liệu khoáng và cũng không tạo ra khí CO2 từ việc tiêu thụ năng lượng. Không chỉ có lợi cho môi trường, dự án còn mang lại lợi ích thiết thực cho chủ nhân ngôi nhà. Tiền điện chỉ còn khoảng 1/3 so với trước đây. Nước mưa được hứng để xả toa-let, tất cả các vòi nước đều là vòi tiết kiệm nước, còn rác thải được xử lý ngay tại chỗ nhờ sử dụng những thảm sậy sinh học. Nhờ đó, lượng nước sinh hoạt hàng ngày cũng giảm xuống chỉ còn 50%.

Với nhà sinh thái, hóa đơn năng lượng của bạn sẽ không còn là "nỗi kinh hoàng".

Bên cạnh đấy, chủ nhân các căn nhà này còn được khuyến khích sử dụng phương tiện giao thông công cộng, hoặc sử dụng xe điện chạy bằng pin mặt trời lắp đặt tại chỗ. Steve, một cư dân mới của khu làng sinh thái BedZED, cho biết: "Cái đẹp của BedZED là mọi người không cần phải thoả hiệp với nhau về nếp sống hay tiện nghi để sinh sống một cách bền vững. Bằng việc chuyển đến đây sống, chúng tôi đang làm một điều gì đấy cho môi trường. Những việc mà chúng tôi thường làm trước đây như tái chế đã trở nên đơn giản hơn rất nhiều. Hơn nữa, chúng tôi không phải trả thêm khoản chi phí nào nữa: giá nhà ở đây tương đối hợp lý, và hóa đơn điện cũng rất dễ chịu."

Đối với Julie, cuộc sống ở BedZED đã thay đổi quan điểm của cô. Trước khi chuyển đến đây, cô không hiểu lắm về môi trường. Cô cũng thường tham gia tái chế rác, nhưng việc nhặt nhạnh rác và mang đến trạm tái chế khiến cô cảm thấy vất vả và khó chịu. Giờ đây, nhờ vào sự tiện lợi mà BedZED mang lại, Julie và Rob tái chế tất cả mọi thứ. Họ bán ô-tô để mua một chiếc xe Smart tiết kiệm nhiên liệu hơn. Khi sinh đứa con đầu lòng, họ quyết định không dùng tã giấy dùng một lần vứt đi như mọi người, đồng thời khuyến khích cả gia đình cùng... tái chế rác!


BedZED là dự án bao gồm 90 căn nhà và văn phòng đủ cho 100 người có thể làm việc, nằm ở khu Sutton, phía Nam London (Anh). BedZED do tổ chức môi trường mang tên Tập đoàn Phát triển BioRegional khởi xướng, với sự phụ trách của kiến trúc sư Bill Dunster, và công ty nhà ở lớn nhất London là Peabody Trust triển khai thực hiện.

Dựa trên những nguyên tắc của BedZED, Tập đoàn BioRegional và WWF đã khởi xướng Chương trình OnePlanetLiving nhằm cung cấp chất lượng cuộc sống cao hơn cho mọi người mà không sử dụng quá nhiều nguồn tài nguyên thiên nhiên của Trái đất. Theo tính toán của WWF, với mức sống bình quân như ở Anh, chúng ta phải cần đến ba... hành tinh (chứ không phải một) để đáp ứng nhu cầu của loài người về tài nguyên thiên nhiên. Mục đích của OnePlanetLiving chính là giảm lượng nhu cầu này xuống chỉ còn "một hành tinh" mà thôi: Đưa tỷ lệ tiêu thụ tài nguyên về mức "bền vững", đồng thời vẫn không làm giảm bớt sự tiện nghi của cuộc sống hiện đại, năng động.

Chương trình này sẽ thành lập năm cộng đồng OnePlanetLiving tại châu Âu, Mỹ, Trung Quốc, Nam Phi và Australia. Tại mỗi cộng đồng, họ sẽ cung cấp nhà ở cho trên 5.000 người với đầy đủ trường học, nhà máy, cơ sở y tế và giải trí, giao thông vận tải và thực phẩm. Nguyên tắc chỉ đạo của các cộng đồng này là: Không carbon, không rác thải, giao thông bền vững, nguyên vật liệu địa phương và bền vững, thực phẩm địa phương, tiết kiệm nước, bảo tồn động thực vật, tôn trọng di sản văn hóa và nếp sống lành mạnh, hạnh phúc.

Khánh Hà (Tổng hợp)
13/7/2004