Công nghệ tiết kiệm năng lượng

Wednesday, February 16, 2005

Căn nhà thông thái dè sẻn năng lượng


(27-10-2004) ()
Sân bay Dallas/Fort Worth đã lắp một bồn chứa nhiệt 22,8 triệu lít cho phép làm lạnh chất lỏng của máy điều hòa trong đêm, khi giá điện là rẻ nhất, rồi sử dụng cho ban ngày khi giá điện đắt hơn.Điều này đã giảm chi phí làm mát tới 91% trong những giờ cao điểm.

Tại sân bay Dallas/Fort Worth, các bóng đèn được kiểm soát bằng những sensor có thể đo lượng sáng xuyên qua.Chúng tối đi tức thì khi trời nắng và sáng bừng lên khi có đám mây bay qua.

Ở một trường trung học mới tại thủ đô Washington, điều hòa không khí tự ngắt khi cửa sổ mở. Còn trên tường cửa sổ tại khu nhà cơ khí của Đại học Pennsylvania, người ta gắn các tấm rèm điều chỉnh bằng chương trình máy tính, có thể di chuyển theo đường đi của tia nắng.

Các ngôi nhà đang ngày một thông minh hơn, và những thế hệ vật liệu xây dựng sau chắc chắn sẽ làm được nhiều điều hơn thế. Các cửa sổ có thể "bẫy" năng lượng ánh sáng để đun nóng nước. Các sensor có thể đo lượng carbon dioxide mà người trong phòng thải ra để quyết định xem khi nào nên bật điều hòa.

"Số sản phẩm tiềm năng được phát minh trong 15 năm qua nhiều hơn so với toàn bộ lịch sử xây dựng trước đó", kiến trúc sư Stephen Kieran nhận xét. "Chúng ta chỉ mới bắt đầu khai thác tiềm năng của chúng".

Những vật liệu và công nghệ mới đang được sử dụng nhằm tạo ra căn nhà tiết kiệm năng lượng tối đa. Chúng rất đa dạng, từ những ý tưởng cũ như "mái nhà xanh" (với một lớp cây trên mái sẽ giúp giữ nhiệt cho căn nhà trong mùa đông và làm mát trong mùa hè), đến những ý tưởng mới như các lớp phủ cửa sổ đặc biệt cho phép ánh sáng đi vào, và để cho nhiệt thoát ra.

Ý tưởng về các tòa nhà sử dụng công nghệ cao có thể tiết kiệm năng lượng đã được chú ý hơn kể từ sau cuộc khủng hoảng năng lượng năm 2000, khi bang California trải qua những đợt mất điện nghiêm trọng. Tuy nhiên trước kia, công nghệ xây nhà thông minh chủ yếu dành cho các dự án lớn, các khu trường đại học. "Giờ đây chúng tôi đang mở ra hướng đi mới cho nó, thậm chí tới tận nhà dân", Jim Jones, một giáo sư xây dựng tại Viện Công nghệ Virginia, nói. Thử tưởng tượng về một loại đèn nhạy cảm với sự chuyển động, được gắn ngoài gara và những cánh cửa trước, nó sẽ biết rõ khi nào cần bật hay tắt.

Công ty của Stephen Kieran còn đang thiết kế một loại "lớp phủ thông minh", sử dụng những thiết bị tý hon có thể thu năng lượng mặt trời và các máy phát có độ lớn bằng sợi tóc người để tải lượng năng lượng đó.

"Những vật liệu này đủ ưu việt để có thể thay đổi bộ mặt của ngành công nghiệp xây dựng trong thập kỷ tới", Kieran nhận xét. Hiện nay, do giá nhiên liệu tương đối rẻ tại Mỹ, hầu hết các chủ xây dựng không quan tâm đến hiệu quả sử dụng chúng. Trong số gần 4,7 triệu tòa nhà thương mại ở Mỹ, chỉ có khoảng 10% có hệ thống quản lý năng lượng hoặc các đồng hồ thời gian cho phép bật hay tắt bóng đèn căn cứ vào thời gian trong ngày.

Kiểu nhà tiết kiệm năng lượng cũng thu hút được sự quan tâm của những người quản lý các công trình lớn, như sân bay, hay các nơi phải sử dụng nhiều năng lượng, như các phòng thí nghiệm. "Chi phí vận hành ngôi nhà tốn kém hàng trăm lần so với phí tổn xây dựng nó", Doug Lockhart, từng là quản lý năng lượng tại Phòng thí nghiệm quốc gia Lawrence Berkeley, nhận xét.

Trong khi đó, một tòa nhà tại Phòng thí nghiệm năng lượng tự nhiên ở Hawaii sẽ là một "tòa nhà sử dụng năng lượng bằng không", nghĩa là nó không hề cần đến điện lưới. Căn nhà này sẽ được làm mát bằng hệ thống ống dẫn nước biển, và nước ngưng tụ trên ống sẽ được dùng vào việc tưới tiêu.

Thuận An (theo AP)